كفر و ايمان هردو چون دربان اوست * اوست مغز وكفرودين او را دوپوست « 1 » و از خطاهاى بيّنهء اوكه در هيچ كتاب معتبرى از سنى وشيعه به‌نظر نرسيده است و كسى از معتبرين نقل ننموده ، وشايد كه از السنه وافواه « 2 » عوام عامه ونقّالهاى ايشان شنيده باشد ، اسناد خطا به‌پيغمبر اولوالعزم است در ارشاد وهدايت نمودن او كافر جاهلى را به‌راه حق واسلام و تغيير و سرزنش نمودن [ جناب اقدس ] الهى رسول خود را كه مرسَل نموده بود براى هدايت خلق و تعليم جهّال و اهل ضلال در امتثال فرمودهء او عزّوجلّ كه تو براى وصل‌كردن رفته بودى نه براى فصل كردن . وثانياً ترغيب آن كافر را در مداومت براعتقادسابق به آن روشى كه داشت از جهل وضلالت ، وحال آن‌كه منافاتى ما بين اعتقاد حق وتنزيه الهى از نقايص وصفات بشريّه با محبت او نيست ، بلكه كاملترمىسازد ، با آن‌كه نسبت آن‌جاهل به‌محبت الهى زياده از « عبَدَهء عجْل » « 3 » نبود كه به تصوّر آن‌كه پروردگار عالميان در او حلول كرده است بر دور او طواف مىكردند ، وشاديها وذوقهامىنمودند ، تا آن‌كه

--> ( 1 ) - / مثنوى : دفتر چهارم : 788 ( 2 ) - / از زبان مردم عوام ( 3 ) - / عبده عجل ، يعنى گوساله‌پرستان بنىاسرائيل